art by Denitsa Todorova

Denitsa Todorova

° 1984, Bulgarije, woont en werkt in Antwerpen.

De tekeningen van Denitsa Todorova zijn net als schilderijen opgebouwd uit verschillende lagen. Hoewel ze niet altijd even zichtbaar zijn voor de toeschouwer, blijven de lagen zeer aanwezig voor de kunstenares. Terwijl schilderkunstige lagen elkaar trachten te overmeesteren, zorgt Denitsa Todorova ervoor dat haar grafietlagen vooral onthullen. Vertrekkend vanuit een volledig donkergrijs vlak, haalt ze bij elke actie een deel van het grafiet weg, waardoor de drager steeds meer van zichzelf blootgeeft. De kunstenares lijkt een beschilderd raam schoon te vegen en steeds meer licht binnen te laten in de ruimte van de kijker, waarbij haar tekening een toegang tot zonlicht vormt. Organische figuren weten zich uit het vlak te verwijderen en creëren een twinkelende compositie in de duisternis. Het geelachtige papier zorgt ervoor dat de contrasten tussen licht en donker nooit echt sterk zijn. Ook de grijstinten gaan door de manier van werken – gommen in plaats van tekenen – geleidelijk in elkaar over en geven het werk een zeer zachte fysionomie.

Wat Denitsa Todorova effectief afbeeldt is tegelijk abstract en gevoelsmatig. Ze stelt zich onder meer voor wat er zichtbaar of onzichtbaar wordt op het moment dat een mensenleven eindigt. Wat verschijnt er als laatste beeld voor je ogen? Wat laat jouw netvlies nog toe en wat wordt weggevaagd? Geen concrete gevoelens, maar een subjectief onderzoek naar de betekenis van begrippen als ‘eindeloosheid’ of metafysische vraagstukken vormen de inspiratie voor haar tekeningen. Ook de manier waarop de composities zijn opgebouwd is nauw verbonden met deze filosofische insteek. De kunstenares zoekt in haar lijnen en figuren naar een evenwichtige, maar steeds actief balancerende compositie. Ze koppelt dit aan ons eindeloos streven naar harmonie in ons dagelijkse leven. Deze inspirerende gedachten zijn erg persoonlijk en maken het werk kwetsbaar. Die fragiliteit wordt nog benadrukt door de materiaaltechnische eigenschappen van het werk.

Zowel de drager als de getekende onderlaag en de daaropvolgende modificaties bevatten sporen waarvan we de oorsprong niet meteen kennen. Kleine vormen of lijnen zijn duidelijk het gevolg van bepaalde voorwerpen of texturen die ingrepen op het creatieproces. Ze geven het werk een broos uiterlijk en roepen vragen op over de ontstaansgeschiedenis. De toeschouwer tracht de tekening te lezen, maar botst telkens op onduidelijkheden. Net door die hermetische referenties kan de tekening een volledig nieuw universum vormen. Bij elke toeschouwer zal dit universum een eigen leven leiden. De composities laten immers toe om onze eigen klemtonen – of net helemaal geen klemtonen – te leggen. De kunstenares verspreidt haar focus tijdens het creatieproces over het volledige oppervlak, waardoor een soort van sterrenhemel ontstaat die onze focus versplintert over het geheel. Op die manier lijkt de tekening uit te deinen in de ruimte. Ook de wijze waarop de kunstenares omgaat met het formaat van het papier draagt hiertoe bij. Ze manipuleert de rechthoekige – steeds verticale – structuur door met het potlood aan bepaalde zijden meer of minder afstand te houden van de rand en door soms te eindigen in een scherpe of stompe hoek. Zo ontstaan er schuine zijden die in dialoog gaan met het rechte oppervlak van drager. Dit verhoogt de spanning in de tekening en zorgt ervoor dat de compositie de zoektocht naar balans beheerst.

Ilse Roosens

http://denitsatodorova.com

Denitsa gaf ons de vriendelijke toelating haar kunstwerk Stone (pencil on paper and pastel, 2016) te gebruiken als beeld voor de creatie Drawings.

projecten